Borges Tám Bó




In Memory of Borges

Someone


Reading to Borges:
http://www.theaustralian.com.au/arts/books/reading-to-borges/story-e6frg8nf-1226013290204


What Borges talked about that morning to an ignorant and shy 16-year-old he no doubt repeated to every inquisitive visitor from Britain. One remark did stand out: he said he rather wished Argentina had been colonised by the British, "because then we'd be like Australia".
Bài Someone này, được a2a post, kèm bài về Borges, hồi ức của 1 sinh viên. Anh sinh viên nhắc tới câu của Graham Greene, mà Tin Văn cũng đã nhắc tới: Nhưng tôi nhìn vào mắt ông, khi ông đọc, và thật ngỡ ngàng vì nét biểu hiện của cặp mắt mù. Chúng chẳng có vẻ mù gì hết. Như thể chúng nhìn vô chính chúng, 1 cách tò mò thế nào đó. Và chúng mới sang cả, phong nhã ["đài các như phượng hoàng"] làm sao!
Câu trên mới thú. Borges thèm được Ăng Lê biến thành thuộc địa, thời thực dân ngự trị, và nếu như thế, thì Argentia bây giờ sẽ thành 1 nước như xứ Úc.
Câu này cũng tuyệt, Borges was, as he put it, "rotten with literature" [tôi bị thối rữa vì văn chương].
Làm nhớ Nguyễn Du [thơ chữ Hán], cuộc đời trăm năm rách nát vì văn chương.
*

Yves Bonnefoy, trong New Poetry and Prose, Thơ mới và văn xuôi, 1991-2011, có kể, ba kỷ niệm về Borges. TV tính giới thiệu, vì cũng có tí, nhân đó, viết về Gấu.
Tôi [Yves Bonnefoy] lần giở những trang hồi ức, về một số hình ảnh, của 1 người, người này cho tôi cái cảm tưởng, trọn đời ôm nặng 1 mối sầu khổ, sâu và xa, a suffering, old and profound, nhưng, với bề ngoài trầm lắng, chẳng hề cho phép mình nhắc tới, which his quiet reserve never allowed him to mention.
Đó là cảm tưởng của tôi, về ông, ngay lúc thoạt đầu.
Ba hồi ức, bắt đầu bằng lần gặp gỡ đầu tiên, ở Cambridge, Mass, 1967. Borges tới đó, để đi 1 đường "đọc", to give the Charles Eliot Norton Lectures, ở Harvard, mùa đông năm đó.
Tôi quí ông ta, và tin rằng nếu gặp mặt, thì ông ta hẳn phải vậy, như tôi nghĩ về ông ta.
Khi tôi nói với một người bạn, Jorge Guillén,cũng đang sống tại Cambridge, ông ta cho biết, Borges tới rồi, “He’s here already, settling in. Bạn viết cho ông ta vài dòng, và đề nghị gặp.”
Tôi viết. Mười ngày trôi qua, đếch thấy trả lời. Sau cùng, ông bạn gọi cho tôi, cười lớn, cho biết, chiều qua, ông ta ghé thăm Borges. Bà vợ, Elsa kéo ông ra 1 góc, hỏi nhỏ, ông có biết người đàn bà này không. Bà ta cầm lá thư của bạn.
Sự thể là, Borges đọc thư, và đọc lớn cái tên “Yves”, “Ève”, và bà vợ nghĩ, đây là 1 người phụ nữ, thế là bèn tìm đủ mọi cách để ngăn Borges đừng gặp “Ève”!
Cái chuyện Borges có cô vợ trẻ, cũng là 1 mới mẻ, và theo như lời đồn, thì là do bà mẹ bắt, vì bà quá lớn tuổi, không thể nào đi đây đó, để lo lắng cho Borges.
Thế rồi một buổi chiều, Borges điện thoại, và OK ghé thăm chúng tôi, dùng cơm.
Tuy chưa từng gặp lần nào, nhưng thái độ của Borges thực là cởi mở. Ông vừa từ Concord trở về, và cho biết, rất ngưỡng mộ Hawthorne, thèm được thăm căn nhà ngày nào của Hawthorne.  Và Borges đã quỳ xuống, ở ngay bực thềm căn nhà, mặc dù trời lạnh, tuyết đầy.
Và Borges hỏi tôi, đã từng đọc “Wakefield”?
Tôi chưa đọc “Wakefield”, và Borges bèn tóm tắt cho tôi nghe, bằng tiếng Tẩy.
Một người đàn ông, nói với vợ, mình phải rời thành phố chừng đôi ngày. Và ông ta bèn từ giã vợ, với 1 nụ cười ngây ngô [a “sourrire idiot” – Bạn còn nhớ nụ cười của Trung Uý Kiệt, với bà vợ, trong MCNK:
Ngửng lên hắn lại nhìn nàng. Nàng giữ nguyên vẻ mặt thách thức. Hắn thở phì, nhắm mắt rồi bỗng cười. Nụ cười lặng lẽ, mở rộng, lay động khuôn mặt ngẩn ngơ”].
Ra đường, đi được vài bước, người đàn ông chợt đứng sững, t hỏi chính mình, đi ư, giang hồ vặt ư? Quận Cam ư, San Diego ư?
Đi xa làm quái gì cơ chứ? Có ai thèm gặp ta nữa đâu?
Hà, hà!
Thế là ông chồng bèn ghé 1 khách sạn cũng quanh quẩn khu đó, muớn 1 căn phòng, tính ngày hôm sau, thì về lại với bà vợ già!
Ngày hôm sau Wakefield bèn tự hỏi chính mình, về làm gì bây giờ, mai về không được ư?
Thế là người đàn ông bèn dời cái ngày trở về gặp lại vợ già, nhiều ngày, nhiều tháng, nhiều năm!
Cải trang “qua loa dơ măng”, ông chồng nhiều lần đi qua căn nhà của mình, có lần, từ xa, nhìn thấy bà vợ già…
Và “ông ta” nhận ra 1 điều, trước chưa từng nhận ra, hay để ý tới, ui chao, Gấu Cái già đi quá nhiều rồi!

Comments

Popular posts from this blog

Hoàng Hạc Lâu

Bi Khúc

Quang Dũng