Thơ Giữa Chiến Tranh và Trại Tù
Khi VC lập Trại Tù, chúng tính làm cỏ Ngụy, theo nghĩa Nazi lập Lò Thiêu, với mỹ ý, khai hóa chúng, cho chúng có dịp trở lại làm người bằng nền văn minh Sồng Hồng. Nhưng, như 1 phép lạ, Ngụy trở lại làm người theo nghĩa tâm linh, theo ý của câu thơ của Holderlin, mà Camus rất mê, "Ở nơi có hiểm nguy ở đó có cứu rỗi". TTT nhờ đi tù, làm thơ trở lại, đúng dòng thơ "Requiem" của Akhmatova. Trại Tù còn lọc ra 1 kinh nghiệm mà Solzhenitsyn nhắc tới, G đã từng lập lại, khi đọc thơ Hoàng Hưng: Ai đã từng ở đó, là suốt đời không quên nổi. Điều này phân biệt, giữa những người lưu vong trước 1975, và, sau đó. **** Requiem" needs little introduction; it speaks for itself. It belongs to a select number of sacred texts which, like American Indian dream-poems but for more sinister reasons, were considered too momentous, too truthful, to write down. From 1935-40, the period of its composition, to 1957, it is said to have survived only in the memories of the...